 |
Bernard Ploegmakers (l) en Ludo Boeije met de rug naar Brabant bij de grenspaal Vossenholen boven Griendtsveen.foto Ton van de Meulenhof ;Bernard Ploegmakers (l) en Ludo Boeije met de rug naar Brabant bij de grenspaal Vossenholen boven Griendtsveen.foto Ton van de Meulenhof 
1/2
|
Echt idyllisch is het plekje niet op deze natte decembermorgen, maar historie zit er des te meer. Vossenholen is een van de zes bakens op de lijn die de huidige provinciegrens tussen Noord-Brabant en Limburg aangeeft, vastgesteld in 1716. Het bosje is een duidelijke verhoging in het landschap, waarnaast het Defensiekanaal loopt en er staan kazematten en een commandobunker uit de Tweede Wereldoorlog. En nu dan de grenspaal. "Je moet dit eigenlijk zien als een bult in een verder leeg en woest landschap" , gaat Boeije terug in de tijd. "Van hieruit hadden mensen een uitzicht over een groot deel van de Peel en hierlangs staken mensen de Peel over naar Venray en omgeving."
De Peel is al lang niet meer leeg en kaal, want grotendeels ontgonnen. Maar de grens is niettemin herkenbaar in het landschap en belangrijk genoeg om ook nu nog te benadrukken.
In 1716 was dat sowieso het geval: met de zes palen tussen de Vredepaal en de Eijndepaal werd in het verdrag van Venlo een eind gemaakt aan de vele grensconflicten en onduidelijkheid in de Peel.
De koning van Pruisen (Limburg bestond nog niet en Gelre was onderdeel van Pruisen) was het beu. Vanuit Brabant vond men dat de grens in het onherbergzame gebied een heel eind in de richting van Venray lag en aan de Gelrese kant vond men dat juist andersom. De grens belandde uiteindelijk ergens daar tussenin en de zes palen op de knikpunten moesten onverlaten waarschuwen dat ze tot een bepaalde afstand van die grens niets in gebruik mochten nemen. De vernieuwde palen dragen daarom aan de ene kant het opschrift Brabantia en aan de andere kent Gelria. Ach, historie rond die grens: zóveel, Deurnenaar Ludo Boeije kan er haast niet over ophouden.
Bernard Ploegmakers uit De Rips trouwens ook niet, als hij het project 'Peelgrenspalen 1716' beschrijft en de mogelijkheden die hij ziet rond die historische plekken. Er kunnen wandelroutes heen of het kunnen rustplekken voor fietsers worden, de recreant heb je zo meer te bieden en dat trekt weer meer mensen en dat is goed voor de Peel, etcetera: hij kan haast niet wachten om struiken en bomen om te doen om hier een wandelpad te krijgen.
Ploegmakers is eigenlijk onbedoeld de geestelijke vader van het Peelgrenspalen-project geworden. Als inwoner van De Rips dacht hij na de gemeentelijke herindeling mee over dingen die de eigen identiteit van De Rips uitdrukten. Dat resulteerde in de ontdekking en heroprichting van de Ripsepaal, waarnaar het dorp genoemd bleek. De Ripsepaal werd feestelijk onthuld in 2000. Buurgemeente Venray was zo gecharmeerd van dit initiatief dat het nog in 2000 kwam tot de vernieuwing van de nabije Vredepaal, het noordelijkste grenspunt van de Peel.
Bij die gelegenheid kwam de toestand van de paal Groten Berg bij de weg van Deurne naar Venray ter sprake en zo begon het te rollen. De blijkbaar niet te stuiten sneeuwbal resulteerde na een Brabantse subsidie van 35.000 euro in 2004 in een samenwerkingsverband van twee provincies, zeven gemeenten (met als kartrekker Deurne) en dertien heemkundekringen en Europese subsidie.
Met een totaalbudget van 175.000 euro werden uiteindelijk de afgelopen weken de historische grensplaatsen opgeknapt of geheel nieuw aangelegd en worden toekomstige plannetjes ontwikkeld. Komend voorjaar komt er een ongetwijfeld feestelijke opening, met alle partijen. De grens scheidt hier niet, maar verbindt. " Normaal staan we met de rug naar de grens en nu met het gezicht. We hebben elkaar gevonden, wellicht komt er in de toekomst meer samenwerking", aldus een vastberaden Ludo Boeije.
